NOS Algemeen

• Celstraf voor man uit Lelystad die miljoenen aftroggelde voor 'bitcoinfabriek'

  De 39-jarige eigenaar van 'bitcoinfabriek' Koinz Trading uit Lelystad is in hoger beroep veroordeeld tot 38 maanden cel.

  De man lichtte volgens het Openbaar Ministerie (OM) ten minste 130 klanten op die samen miljoenen investeerden in een fabriek die bitcoins zou moeten produceren.

  In werkelijkheid heeft Koinz Trading niet één bitcoin gemaakt, meldt Omroep Flevoland.

  Het bedrijf Koinz Trading begon in 2017 met het verspreiden van flyers over een bitcoinfabriek. Voor 6100 euro konden klanten een 'mijncomputer' kopen, die in een geheime loods zou staan. Door die computers te koppelen kon Koinz Traiding veel bitcoins genereren.

  Beter in de markt

  Nadat eigenaar Berry van M. in een artikel in de Volkskrant verscheen, stroomden de klanten binnen. In het artikel vertelde hij een eigen 'mijncomputer' te hebben ontwikkeld. Een leugen, zei hij tegen het hof. "Dat was om me te onderscheiden en de zaak beter in de markt te zetten", aldus Van M.

  Toen het geld binnen begon te stromen, schafte hij geen mijncomputers aan. Volgens het OM sloeg Berry van M. wel 167.000 euro stuk in een casino in België, reed hij rond in een Maserati en vierde hij feest op Mallorca. In totaal zou hij ten minste 1,3 miljoen euro hebben uitgegeven aan luxe reizen en goederen.

  Twijfel

  In januari 2018 was er voor het eerst twijfel. De NOS sprak met advocaat Marco Kalmijn die investeerders uit België en Nederland vertegenwoordigde en namens hen aangifte deed tegen Koinz Trading.

  De investeerders eisten de computers terug waarin ze soms veel geld hadden geïnvesteerd. "Maar het is nog maar de vraag of die computers überhaupt bestaan", aldus Kalmijn toen.

  Leugens

  De rechtbank had Van M. in 2023 veroordeeld tot 40 maanden cel. Hij ging toen in hoger beroep. Hij zou nooit iemand hebben willen oplichten, maar verkocht leugens om te redden wat er te redden viel, zei hij vorige maand in het gerechtshof van Zwolle.

  Het hof oordeelt vandaag dat Van M. nooit de intentie had om aan zijn contractuele verplichtingen te voldoen. Zo heeft hij nooit ook maar één 'mijncomputer' aangeschaft. Zelfs toen Van M. persoonlijk failliet was verklaard ging hij door met het verkopen van niet-bestaande computers, ''terwijl hij wist dat hij niet aan zijn verplichtingen zou gaan voldoen'', aldus het gerechtshof.

  Piramidefraude

  Net als de rechtbank veroordeelt het hof Van M. voor zogeheten piramidefraude. Het rendement voor de eerste investeerders werd betaald met de inleg van nieuwe klanten. Toen ook bij nieuwe klanten het rendement niet meer werd uitgekeerd, verzon hij dat gemijnde bitcoins 'vaststonden' op een server in China en dat hij er niet bij kon. Later gaf hij ook deze leugen toe.

  Het verzoek van de advocaat om de man ongeschikt voor detentie te verklaren vanwege een ernstige allergie, wordt door het hof afgewezen. De celstraf is iets lager dan eerder door de rechtbank is opgelegd. Dat komt door de lange duur van de rechtszaak, aldus het hof.

  Naast zijn celstraf moet Van M. aan 48 gedupeerden opgeteld ruim 1,5 miljoen euro betalen.

• VS praat volgende week met Denen over Groenland, 'militaire optie blijft op tafel'

  De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rubio zegt dat hij volgende week met de Denen in gesprek gaat over Groenland. De Trump-regering eist het strategisch belangrijke gebied op omdat de VS dat nodig zou hebben voor zijn nationale veiligheid. Het Witte Huis liet gisteren weten dat het militair geweld niet uitsluit als Denemarken blijft weigeren om het af te staan.

  Rubio nam vandaag niets terug van het dreigement. Op de vraag van journalisten of de VS bereid is zo het voorbestaan van de NAVO op het spel te zetten zei hij: "We doen het altijd liever op een andere manier, dat was ook bij Venezuela zo". Afgelopen zaterdag vlogen Amerikaanse commando's naar de Venezolaanse hoofdstad Caracas om president Maduro gevangen te nemen.

  Denemarken en de VS zitten beide in de NAVO. De Deense premier Frederiksen zei eerder al dat een Amerikaanse aanval op een NAVO-bondgenoot desastreus zou zijn. "Als de VS besluit om een ander NAVO-land aan te vallen, dan zou alles tot stilstand komen. Dat geldt ook voor de NAVO en daarmee de naoorlogse orde van internationale veiligheid." Europese NAVO-landen steunen Denemarken.

  Kopen

  Witte Huis-woordvoerder Leavitt zei vandaag dat binnen de Amerikaanse regering ook over het kopen van Groenland wordt gesproken. Dat is zowel voor Denemarken als de Groenlanders ook onbespreekbaar. "President Trump houdt altijd alle opties open. Zijn eerste optie is altijd diplomatiek overleg", aldus Leavitt.

  De Franse minister van Buitenlandse Zaken Barrot bespreekt de kwestie vandaag nog met zijn Duitse en Poolse collega's. "We willen in actie komen, maar dat willen we samen doen, als Europese partners", zei hij. Ook Duitsland zegt dat met andere Europese landen en Denemarken zelf bekeken wordt, wat ten aanzien van Groenland nu gedaan moet worden.

  Volgens Barrot heeft Rubio hem gisteren nog verzekerd dat de VS een militaire actie in Groenland uitsluit. "Hij verwierp het idee dat wat in Venezuela is gebeurd ook in Groenland kan gebeuren", aldus Barrot.

  Strategisch gelegen

  Groenland ligt strategisch tussen Europa en Noord-Amerika in het steeds belangrijker wordende Noordpoolgebied. Het is bovendien rijk aan belangrijke grondstoffen waar de VS graag toegang toe krijgt.

  In deze video zie je welke belangen er allemaal spelen rond Groenland:

  De VS heeft al een grote militaire basis op Groenland. Denemarken erkent het strategische belang en werkt al decennia militair samen met de Amerikanen.

  Rubio noemde geen datum voor de ontmoeting met de Denen. Volgende week donderdag komt de Noord-Atlantische Raad bijeen. Dat is het politieke bestuursorgaan van de NAVO. Mogelijk is rond die bijeenkomst een afzonderlijke ontmoeting met de Denen gepland.

  Groenland is een autonoom deel van Denemarken. De Deense minister van Buitenlandse Zaken Rasmussen en zijn Groenlandse collega Motzfeldt hadden om een ontmoeting met Rubio gevraagd.

• ICE-agent schiet vrouw dood in Minneapolis, burgemeester woest

  Een agent van de Amerikaanse immigratiedienst ICE heeft een vrouw gedood in Minneapolis in de noordelijke staat Minnesota. Het ministerie van Binnenlandse Veiligheid meldt dat de agent handelde uit zelfverdediging, maar die lezing wordt door de lokale autoriteiten in twijfel getrokken.

  De burgemeester van de stad, Jacob Frey, beschuldigt de agent van "roekeloos" schieten op een 37-jarige vrouw. Ook gouverneur Tim Walz, een prominente Democraat, bestrijdt de lezing van het ministerie.

  Op beelden is te zien dat de vrouw met haar auto dwars op de weg staat. Ze wordt benaderd door agenten, waarna ze een paar meter achteruit rijdt en daarna vooruit. Op dat moment wordt er geschoten, ogenschijnlijk door een agent die voor haar auto staat.

  Het incident is gefilmd door omstanders. Let op: het zijn heftige beelden.

  Het ministerie zegt dat de immigratiedienst bezig was met "doelgerichte operaties" toen "relschoppers" begonnen met het tegenhouden van de ICE-agenten. Het ministerie spreekt van "binnenlands terrorisme".

  "Een ICE-agent, die vreesde voor zijn leven, dat van zijn collega's bij de politie en de veiligheid van het publiek, vuurde verdedigingsschoten af", schrijft het ministerie. "Hij zette zijn training in en redde zijn eigen leven en dat van zijn mede-agenten."

  Burgemeester: 'onzinverhaal'

  Burgemeester Frey zegt dat de aanwezigheid van de immigratiedienst zorgt voor chaos in zijn stad. "We eisen dat ICE de stad onmiddellijk verlaat", schrijft hij op X. "Wij staan pal achter onze immigranten- en vluchtelingengemeenschappen."

  In een persconferentie bestempelde de burgemeester het verhaal van de immigratiedienst als een "onzinverhaal". Hij baseert zich op een video die hij te zien gekregen heeft, zei hij. Gevraagd of het erop leek dat de vrouw wilde inrijden op de agenten antwoordde hij: "Dat lijkt helemaal niet het geval te zijn."

  Ook gouverneur Walz van Minnesota, waarvan Minneapolis de grootste stad is, zegt het verhaal van ICE niet te geloven. "Geloof niet in deze propagandamachine", schrijft de voormalige running matevan presidentskandidaat Kamala Harris op X. Hij belooft dat de staat zal zorgen voor een eerlijk en rechtvaardig onderzoek.

  Het werk van ICE zorgt niet voor extra veiligheid, stelde burgemeester Frey. Hij noemde de inzet een "militaire bezetting" door de ICE-agenten. "Ze willen een excuus om binnen te komen en het soort geweld te tonen dat nog meer chaos en wanhoop zal veroorzaken", zei hij. "Laten we dat niet toestaan. Laten we ons hiertegen verzetten."

  Gisteren stuurde de Amerikaanse regering meer dan tweeduizend ICE- en andere agenten naar de stad. Dat heeft tot protesten geleid in Minneapolis.

  Sinds het aantreden van president Trump begin vorig jaar is het aantal arrestaties door de immigratiedienst fors gestegen. De immigratiedienst doet invallen in steden en verricht grootschalige arrestaties. Gisteren maakte het ministerie van Binnenlandse Veiligheid bekend honderden arrestaties te hebben verricht.

  Trump reageerde op sociale media ook op het incident in Minnaepolis. Volgens hem reed de vrouw bewust in op de agent. "Het lijkt erop dat hij handelde uit zelfverdediging", aldus de president.

• Sportcomplex Utrecht deels ingestort, geen slachtoffers

  In Utrecht is een deel van een sportcentrum ingestort. Het gaat om Hal 22 aan de Zonnebaan, waar padel-, squash- en bowlingbanen zijn en waar mensen kunnen fitnessen. Er zijn geen slachtoffers.

  Lange tijd was onduidelijk of er nog mensen binnen waren, na een zoektocht met een drone is er uiteindelijk niemand gevonden, zegt een woordvoerder van de veiligheidsregio.

  Instortingsgevaar

  Het pand stortte rond 19.00 uur deels in, op het moment dat mensen er aan het sporten waren. Er zouden zo'n twintig mensen binnen zijn geweest.

  Het instortingsgevaar is nog zodanig groot dat de hulpdiensten niet veilig naar binnen kunnen. Uiteindelijk werd een drone ingezet om binnen te kunnen kijken.

  De instorting was bij het deel waar de padelbanen en de fitness zaten. Op beelden is te zien dat in het fitnessgedeelte dakdelen loshangen.

  Op deze beelden is de schade van enige afstand te zien:

  Eric (27) was in het complex aan het sporten toen hij door medewerkers werd opgeroepen om het pand te verlaten. Hij bevond zich in het fitnessgedeelte dat pal naast de padelbanen ligt, met zo'n vijftien andere mensen. "Binnen een minuut was iedereen weg en stonden we met zijn allen buiten. Toen ik naar buiten liep, hoorde ik gekraak van iets boven mij."

  Hij zag dat hij met enkele tientallen anderen buiten stond, velen van hen zonder hun persoonlijke spullen. Op beelden op sociale media is te zien dat mensen in sportkleding voor de ingang van de hal staan te wachten.

  "Mensen hoorden in de waarschuwing de urgentie om zo snel mogelijk te vertrekken. We wisten gelijk dat er iets fout was."

  Binnen kraakte het en toen ging het mis, vertelt deze getuige:

  Verslaggever Thomas Spekschoor ziet hoe de muren van de enorme hal wat naar binnen zijn komen te staan vanwege het instorten van het dak. Met een drone is er boven het complex gevlogen om te kijken hoe het dak eruitziet. "Er zit een enorm gat in. De eerste schatting is een gat van tien tot vijftien meter, waar ook warmte uitkomt", zegt Spekschoor.

  "Over de oorzaak kunnen ze hier op de eerste avond nog niks zeggen. Het heeft hier de afgelopen tijd zo'n twintig centimeter gesneeuwd en dat is allemaal op het dak gevallen. Het is echt een enorme hal, waarschijnlijk is het dak bezweken onder de hoeveelheid sneeuw."

  Sneeuwval

  Acteur Barry Atsma, een van de eigenaren van Hal 22, zei tegen RTV Utrecht dat het complex met een pasjessysteem werkt. Dat betekent dat ze kunnen zien wie er naar binnen en naar buiten gaan. Hij zei al snel zo goed als zeker te weten dat iedereen op tijd naar buiten heeft kunnen gaan.

  Hal 22 opende in 2023 en is onderdeel van de Utrechtse Horeca Groep, die meerdere horecalocaties uitbaat in Utrecht, waaronder Club Claar en Bar Basta. De groep bestaat onder anderen uit Atsma en twee oud-profvoetballers, Marco van Basten en Frank Rijkaard.

  Of de sneeuwval een rol heeft gespeeld bij de instorting, is nog niet bekend. Er wordt momenteel onderzoek gedaan naar de oorzaak.

• Tweede dag van gevechten in Aleppo

  In de Syrische stad Aleppo zijn voor de tweede dag op rij gevechten uitgebroken tussen het regeringsleger, of daaraan gelieerde milities, en Koerdische strijders. Even daarvoor had het leger bewoners van twee wijken in het noorden van de stad tot 15.00 uur plaatselijke tijd de kans gegeven om te vertrekken. Daarna zou in deze wijken een "beperkte" militaire operatie van start gaan.

  Duizenden bewoners maakten van de gelegenheid gebruik om te vertrekken. In deze wijken, in het noorden van de stad, wonen voornamelijk Koerden. Volgens de door Koerden gedomineerde strijdgroep SDF worden de wijken aangevallen door regeringsgezinde milities. Toen het ultimatum verstreken was, waren explosies te horen, zowel in deze wijken als in het centrum van de stad.

  De Syrische regering houdt de SDF verantwoordelijk voor het geweld. Die groep speelde de afgelopen jaren een grote rol in de strijd tegen het Assad-regime en de terreurgroep Islamitische Staat. De SDF controleert nu het noordoosten van Syrië, een gebied waar veel olie te vinden is.

  Wantrouwen

  Na de val van het Assad-regime, in december 2024, is afgesproken dat deSDF Aleppo zou verlaten en het SDF-gebied in de Syrische staat zou opgaan, maar dat proces komt niet van de grond. De Koerden vertrouwen de interim-regering in Damascus niet.

  De regering beschuldigt de SDF van het schenden van afspraken. De zorg voor de veiligheid in Aleppo en de bescherming van zijn burgers is de exclusieve verantwoordelijkheid van de Syrische staat, aldus de Syrische regering.

  Bij de gevechten van gisteren kwamen zeker elf mensen om en raakten tientallen mensen gewond. Een Koerd die vandaag met zijn gezin het strijdgebied verliet, zei tegen persbureau AP dat de situatie in zijn wijk beroerd is, onder meer door het gebrek aan eten en drinkwater.

• OM denkt dat mislukte overval leidde tot moord op gepensioneerde Paul Vossen

  Het Openbaar Ministerie (OM) vermoedt dat een mislukte woningoverval het motief was voor de moord op Paul Vossen (66) in Herkenbosch, vorig jaar september.

  Dat bleek vandaag op de eerste pro-formazitting in Roermond, meldt L1 Nieuws. Verdachte Daniel B. (49) zit nu drie maanden vast.

  Vossen, toen net gepensioneerd, werd in de vroege ochtend van 15 september 2025 zwaargewond aangetroffen door zijn vrouw in de tuin bij hun villa. Hij overleed even later.

  In de tuin trof de politie een lange steel aan met daarop een mes, mogelijk het moordwapen. De politie begon een groot onderzoek, waarbij ook het tv-programma Opsporing Verzocht werd ingeschakeld. Tien dagen na de moord werd zestien kilometer van Herkenbosch, in het dorp Montfort, de verdachte opgepakt.

  Overvloed aan bewijs

  Vandaag zei het OM dat er "een overvloed aan bewijs" is tegen de verdachte. Zijn DNA is aangetroffen op de plek van de moord. Ook zijn bloedsporen van het slachtoffer gevonden op kleren van de verdachte.

  B. zelf ontkent elke betrokkenheid. "Sporen in de buurt van de plaats delict hebben geleid tot tunnelvisie. Het is gevaarlijk om alleen van DNA uit te gaan", zegt zijn advocaat Paul Acda. B. wordt later onderzocht in het Pieter Baan Centrum.

  Moeder verdachte

  Intussen vragen het OM en de politie zich af wat er met de moeder van de verdachte is gebeurd. Het appartement waar B. in Montfort werd opgepakt stond op haar naam: Teresa Krug.

  De politie wilde Krug als getuige horen, maar kreeg geen contact. De vrouw, van Poolse komaf, bleek al sinds maart niet te zijn gezien. Toch was ze ook niet als vermist opgegeven.

  Begraven bij Montfort

  Opnieuw werd het tv-programma Opsporing Verzocht ingeschakeld. Daarin verklaarde de politie ervan uit te gaan dat Teresa Krug niet meer in leven is. Het vermoeden is dat ze ergens in de omgeving van Montfort is begraven. Waarom de politie dat denkt, is niet bekendgemaakt.

  Inmiddels houdt de politie er rekening mee dat Daniel B. ook te maken heeft met de vermissing van zijn moeder.

  Geweld

  "Dit onderzoek is nog volop gaande. Er zijn sterke aanwijzingen dat ze door geweld om het leven is gebracht en dat haar zoon daarmee te maken heeft", aldus officier van justitie Dave Mattheijs. Zowel in Duitsland als in Nederland wordt naar de vrouw gezocht.

  De rechtbank besloot vandaag de voorlopige hechtenis van B. met drie maanden te verlengen. De zaak gaat verder op 18 maart.

• Gevangenneming Maduro is reminder voor Aruba: geopolitiek is nooit ver weg

  Het is vroeg op de zaterdagochtend als het nieuws vanuit Venezuela binnenkomt op Aruba. Nicolás Maduro is ontvoerd, de president van het land dat met helder weer vanaf de Arubaanse kust te zien is. In huizen gaan lichten aan, telefoons trillen, stemmen klinken door de kamers.

  Voor veel Venezolanen op Aruba voelt het moment onwerkelijk. Sommigen slapen nog als ze worden gewekt door partners of familieleden. Anderen zien het op sociale media en denken eerst aan nepnieuws. Het gevoel, zo beschrijven meerdere mensen, is dat van totale ontregeling: niet weten of je moet huilen, schreeuwen of lachen, omdat iets waarvan je nooit dacht dat het zou gebeuren, ineens werkelijkheid wordt.

  Die emoties blijven niet binnenshuis. Op pleinen en in straten zoeken Venezolanen die op Aruba wonen elkaar op. Er wordt gehuild, omhelsd en geroepen: Venezuela libre. Vrij, eindelijk. Maar na de euforie komt al snel twijfel. Wat betekent dit echt? En wat komt hierna?

  Een eiland dat alles voelt

  Voor Aruba is Venezuela nooit ver weg. De kusten liggen op zo'n dertig kilometer van elkaar. Ongeveer een op de vijf inwoners heeft Venezolaanse wortels. De politieke en economische crisis in het buurland werkt al jaren door in migratie, economie en beleid.

  Premier Mike Eman wijst erop dat elke ontwikkeling in Venezuela directe gevolgen heeft voor Aruba. De luchtverbinding tussen beide landen is al jaren gesloten. Wat ooit een belangrijke bron van toerisme en handel was, is grotendeels weggevallen. Tegelijk woont inmiddels een grote groep Venezolanen langdurig op het eiland.

  Die groep is divers. Sommigen kwamen alleen, anderen met gezinnen. Kinderen zijn op Aruba geboren, volgen onderwijs en spreken meerdere talen. Voor hen is het eiland thuis. De gevangenneming van Maduro wekt hoop, maar brengt ook dilemma's. Terugkeren betekent familie zien, maar ook opnieuw beginnen in een land dat nog niet stabiel is.

  "Het is niet zo dat we morgen vertrekken", zegt een moeder. "Eerst moet er veiligheid zijn. En ik moet denken aan mijn kind."

  Te midden van de emoties is zaterdag ook de kwetsbaarheid van het eiland zichtbaar. Het luchtruim boven delen van het Caribisch gebied gaat dicht. Vluchten worden geschrapt, reizigers stranden. Pas een dag later gaat het luchtruim weer open.

  Voor Aruba, vrijwel volledig afhankelijk van luchtverkeer en toerisme, is het een waarschuwingssignaal. Volgens Eman laat één dag al zien hoe snel regionale onrust economische gevolgen kan hebben.

  Toch blijft het op straat relatief rustig. Geen paniek, niet massaal hamsteren. Aruba kijkt toe, afwachtend, bewust van zijn positie tussen grootmachten en buurlanden.

  Geen dreiging, wel waakzaamheid

  Nederland volgt die houding. Defensieminister Ruben Brekelmans benadrukte tijdens zijn bezoek aan Aruba dat Nederland geen enkele rol speelde bij de Amerikaanse operatie. Volgens hem was er geen directe militaire dreiging voor Aruba, Curaçao of Bonaire.

  Wel erkende hij dat spanningen in de regio gevolgen kunnen hebben, bijvoorbeeld voor het luchtruim. Defensie houdt daarom rekening met verschillende scenario's en zet marineschepen en kustwachtcapaciteit vooral in voor handhaving binnen de eigen territoriale wateren.

  Hoop met een rand

  Voor Venezolanen op Aruba blijft de toekomst open. In gesprekken klinkt hoop, maar ook voorzichtigheid. Veel Venezolanen op Aruba sturen geld naar huis, omdat salarissen daar al jaren onvoldoende zijn.

  De ontvoering van Maduro wordt gezien als een begin, niet als een eindpunt. "Dit is de eerste stap", zegt een Venezolaanse man op het plein Simon Bolivar. "Vrijheid komt niet in één dag."

  Ook onder Arubanen leven gemengde gevoelens. Er is begrip voor de vreugde binnen de Venezolaanse gemeenschap, maar ook bezorgdheid over de eigen toekomst. Wat betekent het voor de arbeidsmarkt als mensen vertrekken? En wat als ze blijven? Aruba is een eiland dat draait op arbeid, maar ook worstelt met ruimte, voorzieningen en sociale samenhang.

  Leven met nabijheid

  De gebeurtenissen van 3 januari laten zien hoe nauw de kleine samenleving op Aruba is verbonden met wat zich in de regio afspeelt. Het eiland moet in de komende maanden opnieuw zoeken naar evenwicht.

  Op Aruba is geopolitiek nooit ver weg. Wat zich aan de overkant van de zee afspeelt, werkt door tot in woonkamers, op pleinen en in de lucht boven het eiland. En dat zal nog wel even zo blijven, zolang de toekomst van Venezuela onzeker blijft.

• Zeehond die in Amsterdam werd gezien is weer 'thuis'

  Twee zeehondenwachters van de dierenambulance Velsen hebben de jonge zeehond die vanochtend werd gezien in de haven van Amsterdam opgehaald en op het strand van IJmuiden weer 'vrijgelaten'.

  De zeehond zelf leek een beetje beduusd van de reddingsactie en weigerde aanvankelijk de zee in te gaan.

  Helemaal niet erg, zegt zeehondenwacht Gerrit van Egmond bij stadsomroep AT5: "We laten hem lekker liggen en hij gaat zich prima redden. Als je hem tegenkomt: lekker laten liggen en vooral niet de zee in jagen."

  De zeehond lag vanochtend plotseling op een bedrijventerrein in het Westelijk Havengebied in Amsterdam.

  Het ging om een grijze zeehond van zo'n vier maanden oud die via de sluizen bij IJmuiden en het Noordzeekanaal naar Amsterdam was gezwommen.

  Zo lag de zeehond erbij:

  Het dier lag binnen de hekken van het bedrijf op zijn zij of rug. Omdat het daardoor leek alsof hij ziek was, belde de werknemer de dierenambulance. Die verwees weer door naar het gespecialiseerde Zeehondencentrum Pieterburen, in Lauwersoog.

  Na het zien van de beelden stelde een medewerker van het zeehondencentrum vast dat de zeehond waarschijnlijk niet ziek was, maar alleen moe, mogelijk vanwege het jagen op vis. Dat kost de dieren veel energie, zeker als het gaat om jonge zeehonden.

  Omdat de zeehond niet ziek was werd in overleg besloten om hem niet naar Lauwersoog over te brengen maar terug naar zee.

  Gauw meenemen

  "Het gaat prima met hem", aldus zeehondenwachter Van Egmond toen hij de zeehond in Amsterdam ophaalde.

  "Hij ligt er prima op zijn gemakkie bij. We gaan hem gauw meenemen en dan kan hij lekker het strand op, waar hij thuishoort."

  Vervolgens stopte hij het dier samen met een collega in een mandje en ging de tocht per auto naar het strand van IJmuiden.

  In september werd ook al een zeehond gespot in Amsterdam. Ook die was door de sluizen bij IJmuiden geglipt en maakte daarna een zwemtocht door de Randstad. Het dier werd ook in Utrecht en Aalsmeer gezien.

  Waarschijnlijk is het dier daarna weer door het Noordzeekanaal en de sluizen naar de Noordzee teruggekeerd.

• VS entert twee olietankers, waaronder schip Marinera na wekenlange achtervolging

  Amerikaanse militairen zijn na een wekenlange achtervolging aan boord gegaan van een olietanker die eerder voor de kust van Venezuela ontsnapte aan een Amerikaanse blokkade. Dat meldt het Amerikaanse Europese Commando. Het schip, dat sinds kort onder de naam Marinera vaart, werd geënterd op de Noord-Atlantische Oceaan, tussen IJsland en Schotland.

  Het gaat om een samenwerking tussen onder meer het ministerie van Defensie en het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, meldt het leger. Ook het Britse ministerie van Defensie werkte mee aan het in beslag nemen van de olietanker. De Britten deden dit op verzoek van de VS, meldt het ministerie.

  "De blokkade van gesanctioneerde en illegale Venezolaanse olie blijft volledig van kracht overal ter wereld", schrijft de Amerikaanse defensieminister Hegseth op X. De tanker staat sinds juni 2024 op de Amerikaanse sanctielijst, omdat het olie verscheepte voor een bedrijf van Hezbollah. Die Libanese groepering staat op de Amerikaanse lijst van terroristische organisaties.

  "Dit schip, met een beruchte geschiedenis, maakt deel uit van een Russisch-Iraanse as van sanctieontduiking die terrorisme, conflicten en ellende aanwakkert van het Midden-Oosten tot Oekraïne", reageert de Britse defensieminister Healey in een verklaring.

  Healey roemt de actie als een voorbeeld van hoe goed de Brits-Amerikaanse samenwerking verloopt. "Het Verenigd Koninkrijk zal de acties tegen de schaduwvloot blijven versterken."

  Wat is de schaduwvloot?

  De schaduwvloot is een netwerk van rond de 1500 olietankers die door Rusland, Iran en Venezuela worden gebruikt om gesanctioneerde olie wereldwijd te verschepen. Die tankers varen vaak onder een valse registratie en verhullen hun locatie door technische trucs. Ze zijn ouder dan gemiddeld en voldoen vaak niet aan moderne veiligheids- en milieunormen. Vanwege valse registratie of andere tekortkomingen zijn ze meestal niet verzekerd.

  De VS heeft ook nog een andere tanker in beslag genomen, meldt het Amerikaanse leger. Het gaat om de M/T Sophia. "Het aangehouden schip, M/T Sophia, voer in internationale wateren en verrichtte illegale activiteiten in de Caribische Zee", schrijft het leger.

  Het schip wordt nu richting de VS verplaatst. Het andere schip lijkt op weg te zijn richting Schotland, blijkt uit informatie van trackingsites.

  Russische veroordeling

  Het Russische ministerie van Transport veroordeelt de inbeslagname van de Marinera en zegt dat dit in strijd is met het Zeerecht. Volgens het ministerie had het schip een tijdelijke vergunning gekregen van Rusland om onder Russische vlag te varen. Het ministerie zegt nu al het contact met het vaartuig te zijn verloren.

  Vorige week donderdag vroeg Rusland de VS om te stoppen met het achtervolgen van het schip. De VS houdt de olietanker al wekenlang in de gaten. Het schip, dat eerst Bella I heette, was vlak voor de kerstdagen al eens doelwit van een mislukte Amerikaanse onderscheppingspoging voor de kust van Venezuela.

  De bemanning weigerde de kustwacht aan boord te laten en wist met de tanker te ontsnappen. De bemanning van het schip, dat nu de naam Marinera draagt, schilderde vervolgens een Russische vlag op de zijkant van het schip. Het schip vervoerde geen olie.

  Meer weten over de schaduwvloot, die ook opduikt voor de Nederlandse kust? Check dan de video:

• Vrouw krijgt zeven jaar cel voor mishandelen en opsluiten partner

  In België is een vrouw veroordeeld tot zeven jaar cel omdat ze haar partner maandenlang heeft geslagen, gefolterd en opgesloten. De zaak kwam aan het licht toen de man in maart vorig jaar uit een hondenhok ontsnapte en naar de buren vluchtte.

  Hij bleek in de woning in Grobbendonk, in de buurt van Antwerpen, al maandenlang te zijn geslagen, vernederd, gefolterd en opgesloten door zijn 47-jarige echtgenote, schrijft de VRT. Hij kreeg ook geen of weinig eten. Zijn advocaat zegt dat zijn cliënt de mishandelingen op het nippertje heeft overleefd.

  Twee weken voor zijn ontsnapping had ze hem nog overgoten met kokend water. Dat zou ze hebben gedaan omdat twee van haar zestig honden waren gestorven. Er werden ook filmpjes gevonden die de vrouw zelf maakte van de vernederingen, schrijft de Belgische omroep.

  'Vertrouwen zwaar geschonden'

  De rechter noemt de feiten bijzonder ernstig. "De fysieke en psychische integriteit en de menselijke waardigheid van het slachtoffer zijn ernstig aangetast."

  Ook het feit dat de mishandelingen en vernederingen binnen hun relatie gebeurde, vindt de rechtbank in Turnhout een verzwarend element. "Het slachtoffer had bescherming en vertrouwen mogen verwachten van zijn partner. Dit vertrouwen werd zwaar geschonden."

  De vrouw moet ook een schadevergoeding van 10.000 euro betalen aan het slachtoffer. De vrouw geeft toe wat ze gedaan heeft. Haar advocaat noemt de straf "een bittere pil om te slikken" die niet uit de lucht komt vallen.

  Eerder kreeg de vrouw al een boete van 3600 euro voor de erbarmelijke omstandigheden waarin zestig honden in haar woning in Grobbendonk leefden. Het ging voornamelijk om chihuahua's.

• Snelrechter legt eerste celstraffen op voor geweld bij jaarwisseling

  De politierechter in Den Bosch heeft de eerste twee verdachten bestraft voor misdragingen tijdens de jaarwisseling. Tijdens een snelrechtzitting kregen twee mannen celstraffen en boetes opgelegd.

  Een man van 39 werd in de nieuwjaarsnacht opgepakt omdat hij een agent in haar gezicht zou hebben geslagen, nadat hij uit een nachtclub was gezet en het aan de stok had gekregen met de beveiliging. Hij kreeg twee weken cel, waarvan twaalf dagen voorwaardelijk. De man ontkende de mishandeling en was niet bij de rechtszaak aanwezig. Omdat hij al twee dagen in voorarrest heeft gezeten, hoeft hij niet terug de cel in. Wel moet hij een boete van 1000 euro betalen, en een schadevergoeding van 300 euro aan de agent.

  De andere verdachte, een man van 40 uit Eindhoven, moest voor de snelrechter verschijnen voor het gooien van vuurwerk naar boa's op de fiets. Hij zei dat hij dat niet expres had gedaan, maar de rechter geloofde dat niet omdat hij al oogcontact had gemaakt. De handhavers werden door het ontploffende vuurwerk in hun gezicht geraakt. De man krijgt vier maanden cel, waarvan twee voorwaardelijk. Dat is ook wat het OM had geëist.

  Meer aanhoudingen

  Tijdens de jaarwisseling heeft de politie in totaal zo'n 250 mensen aangehouden. Er lopen nog meer onderzoeken, en de verwachting is dat nog meer aanhoudingen volgen, bijvoorbeeld op basis van camerabeelden.

  De politie sprak na de jaarwisseling van een heftige nacht voor hulpverleners. Al vroeg op oudjaarsavond moest op verschillende plaatsen de ME in actie komen en op sommige plekken werd de politie doelbewust aangevallen. In Amsterdam kwam ook de Marechaussee helpen.

  528 hulpverleners slachtoffer van geweld

  In een brief aan de Tweede Kamer schetst het ministerie van Justitie en Veiligheid vandaag een totaalbeeld van de afgelopen jaarwisseling. Ook de minister constateert dat het geweld tegen hulpverleners dit jaar "zeer heftig" was.

  In het hele land zijn 528 hulpverleners slachtoffer geworden van agressie en geweld. Onder hen zijn ruim vierhonderd politieagenten, maar ook boa's, brandweerlieden en zorgpersoneel. Het zijn er 184 meer dan vorig jaar.

  Intussen lopen nog tientallen zaken bij het Openbaar Ministerie. Sommige daarvan worden nog onderzocht, andere zijn al afgedaan met een boete. Er volgen in elk geval nog vier snelrechtzaken en dertig mensen moeten voor een reguliere rechtbank verschijnen.

• VN-functionaris beschuldigt Israël van apartheid op Westelijke Jordaanoever

  Israël schendt het internationaal recht met de systematische discriminatie van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever. Dat stelt de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN in een rapport. Dat bevat voorbeelden van hoe het leven van Palestijnen in de bezette gebieden steeds meer wordt beperkt en onveilig is geworden.

  Uit het rapport zou blijken dat er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de segregatie en ondergeschiktheid van Palestijnen bedoeld zijn om permanent te blijven.

  "Handelingen die worden gepleegd met de bedoeling een dergelijk beleid te handhaven, vormen een schending van artikel 3 van het Internationale Verdrag ICERD, dat rassenscheiding en apartheid verbiedt", aldus het rapport.

  'Elk aspect gecontroleerd'

  VN-mensenrechtenchef Volker Türk noemt het in een bijgevoegde verklaring een bijzonder ernstige vorm van rassendiscriminatie en segregatie, "die lijkt op het soort apartheidssysteem dat we eerder hebben gezien."

  Volgens hem worden de rechten van het Palestijnse volk op de Westelijke Jordaanoever systematisch onderdrukt. "Of het nu gaat om toegang tot water, school, spoedtransport naar het ziekenhuis, familie- of vriendenbezoek of het oogsten van olijven", schrijft Türk.

  "Elk aspect van het leven van Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever wordt gecontroleerd en beperkt door de discriminerende wetten, het beleid en de praktijken van Israël."

  Correspondent Israël en Palestijnse gebieden Nasrah Habiballah:

  "Palestijnen zeggen al jaren dat zij leven in een apartheidssysteem. Zo zijn er bijvoorbeeld wegen op de Westelijke Jordaanoever die alleen voor Israëliërs zijn, Palestijnen mogen die niet gebruiken.

  Ook worden Palestijnen via een ander systeem en via andere regels berecht dan Israëliërs die op de bezette Westelijke Jordaanoever wonen. Ondertussen verliezen Palestijnen meer en meer land aan Joodse kolonisten en dat gaat vaak gepaard met veel geweld en aanslagen op Palestijnen.

  Het Israëlische leger, dat verantwoordelijk is voor de kolonisten, grijpt nauwelijks in."

  Onafhankelijke VN-inspecteurs spraken eerder al van apartheid. Het rapport stelt dat discriminatie van de Palestijnen in de bezette gebieden al lange tijd een probleem is en dat dit drastisch is verslechterd sinds december 2022.

  Hoge Commissaris Türk documenteerde eerder al patronen van "segregatie, onderdrukking, overheersing, geweld en andere onmenselijke handelingen tegen het Palestijnse volk". Ook verwijst het rapport naar het uitbreiden van illegale nederzettingen door Israël.

  Israël bezet sinds 1967 de Westelijke Jordaanoever, inclusief Oost-Jeruzalem, tegelijk met de Gazastrook.

  Op de Westelijke Jordaanoever wonen zo'n drie miljoen Palestijnen en intussen ook zo'n 700.000 Israëlische kolonisten. Hun nederzettingen zijn volgens internationaal recht illegaal. In december brachten veertien landen waaronder Nederland nog een verklaring uit waarin zijn nieuwe nederzettingen van Israël veroordelen.

  Onze correspondent Nasrah Habiballah maakte eerder deze uitlegvideo:

• Tot en met het weekend winterweer, met grote kans op overlast

  Het is vandaag een bijzondere weerdag in ons land, met op de meeste plaatsen 5 tot 10 centimeter verse sneeuw. Dat levert een hoop sneeuwpret op, maar ook overlast op de weg, het spoor en in het vliegverkeer. Het winterse weer houdt voorlopig aan en ook de komende dagen kunnen we op sommige plaatsen flinke overlast verwachten. Bovendien wordt het dit weekend waarschijnlijk behoorlijk koud. Een overzicht.

  Morgen begint de dag op de meeste plaatsen droog met temperaturen rond 0 graden. Op de meeste plaatsen blijft het bewolkt, al kan er een enkele opklaring zijn. In de loop van de ochtend is er kans op een enkel sneeuwbuitje, maar dat zal lang niet zo veel zijn als vandaag.

  Morgenavond gaat het vanuit het zuiden op steeds meer plaatsen regenen. De sneeuw die er nu ligt, zal dan snel papperig worden en er is plaatselijk kans op gladheid door bevroren weggedeelten. In de nacht naar vrijdag trekt de regen steeds verder naar het noorden en gaat in de noordelijke provincies waarschijnlijk over in sneeuw. Hoewel de verwachting nog onzeker is, kan er in Groningen, Friesland en Drenthe in de nacht naar vrijdag een paar centimeter sneeuw vallen.

  Vrijdag spannend, maar onzeker

  De weersverwachting voor vrijdag is nog onzeker. Er trekt een lagedrukgebied pal over ons land. Ten noorden van zo'n lage drukgebied is het koud en sneeuwt het. Ten zuiden ervan is het zachter en valt er regen. De precieze baan van het lagedrukgebied gaat bepalen waar het gaat regenen en waar er sneeuw valt.

  In het algemeen geldt dat de noordelijke provincies een grote kans hebben op sneeuw en de zuidelijke provincies vooral op veel regen. In het noorden kan vrijdag 10 centimeter nieuwe sneeuw vallen of zelfs nog meer. Daarmee wordt het in het noorden zeker zo'n winterse dag als vandaag. Voor het midden en zuiden van het land is dat nu nog onzeker.

  Om een idee te geven van de onzekerheid voor vrijdag zijn hieronder de berekeningen te zien van twee verschillende weermodellen. In het ene model zie je sneeuw (paarse kleuren) in het noorden en in het zuiden van Limburg en regen (blauwe kleuren) elders. In het andere model sneeuwt het in bijna het hele land, maar op andere plaatsen. Morgen in de loop van de dag wordt de verwachting voor vrijdag duidelijker.

  In de nacht naar zaterdag en zaterdagochtend vroeg is er nog kans op regen of sneeuw in het zuiden van het land, maar op de meeste plaatsen wordt het langzaam droog. Zaterdag in de loop van de dag wordt het steeds kouder.

  Heel koude nacht

  Zaterdagavond en in de nacht naar zondag kan het op veel plaatsen in het binnenland flink afkoelen, naar temperaturen die we in Nederland tegenwoordig niet vaak meer meemaken. In het noorden en oosten gaat het op grote schaal streng vriezen, dat zijn temperaturen lager dan -10 graden. Ook zondag overdag blijft op de meeste plaatsen de temperatuur ver onder nul.

  Verder schijnt op zondag op veel plaatsen de zon. Na het weekend kan het met het weer nog alle kanten op. Op dit moment is de kans op -5 graden op dinsdag en woensdag overdag even groot als +5 graden. Dat komt doordat de grens tussen koude poollucht in Scandinavië en zachte lucht in het midden van Europa na het weekend dicht bij ons land blijft liggen. Een kleine verschuiving van die grens levert meteen heel ander weer op bij ons.

• Landelijke inventarisatie van jaarwisseling: beheersbaarheid van geweld neemt af

  Deze jaarwisseling was er veel geweld en agressie tegen politieagenten en andere hulpverleners. Dat staat ook in de landelijke inventarisatie van alle incidenten van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Ruim 500 hulpverleners kregen daar dit jaar mee te maken, tegenover zo'n 350 tijdens de vorige jaarwisseling.

  "Buiten kijf staat dat ook deze jaarwisseling een zware wissel heeft getrokken op onze politieagenten, brandweermensen, boa's, ambulancepersoneel en andere hulpverleners", schrijft minister Van Oosten. Volgens hem kregen ze door het hele land te maken "met doelbewuste en gerichte agressie".

  In de inventarisatie noemt Van Oosten specifiek "grootschalige en excessieve confrontaties" met de ME in Amsterdam, Arnhem, Breda, Leidschendam-Voorburg en Utrecht. Op die plekken werden hulpverleners en politiemensen bekogeld met zwaar vuurwerk en andere voorwerpen. In Amsterdam werd de marechaussee (de politiedienst van het leger) ingeschakeld.

  'Deels onvoorspelbaar'

  De minister stelt dat de beheersbaarheid afneemt, omdat de incidenten tijdens de jaarwisseling gewelddadiger worden en "deels onvoorspelbaar". "Dit baart mij grote zorgen", zegt hij.

  Ook waren er relatief veel incidenten met vuurwerk. Dat waren er ruim 2050, tegenover een gemiddelde van 1930 in de drie jaar ervoor. Ook waren er meer autobranden en woningbranden dan een jaar eerder. Deze jaarwisseling zijn er 361 auto's in brand gevlogen, tegenover 271 vorig jaar. Het aantal woningbranden steeg van 149 in 2024 naar 228 dit jaar.

  De minister kan deze toename niet goed verklaren, schrijft hij. "Vermoedelijk is sprake van een samenloop van factoren, waaronder risicovol gedrag, het gebruik van vuurwerk en bredere maatschappelijke omstandigheden."

  NL Alert werkte

  Vanwege het grote aantal branden werd er rond 00.30 uur een zogenoemd NL Alert verstuurd naar mobiele telefoons met het verzoek om alleen in geval van spoed 112 te bellen. Van Oosten schrijft dat die oproep direct goed heeft gewerkt.

  Tot twee dagen geleden zijn ruim 170 mensen aangemerkt als verdachte voor incidenten rond de jaarwisseling. Dat is flink meer dan in de jaren ervoor, schrijft Van Oosten.

  Deze week bleek al dat tijdens de jaarwisseling beduidend meer gewonden zijn gevallen dan voorgaande jaren. De spoedeisende hulp moest 474 patiënten helpen, 29 procent meer dan vorig jaar.

• Wel of niet naar school met deze sneeuw? Sommige tentamens gaan gewoon door

  Code oranje en centimeters sneeuw en ijs op de wegen. Rijkswaterstaat riep mensen vandaag op om thuis te werken, maar een advies aan scholen blijft vooralsnog uit.

  Sommige onderwijsinstellingen kiezen ervoor hun deuren gesloten te houden en sommige leerlingen krijgen online les. Andere scholieren en studenten moeten vandaag gewoon aanwezig zijn; ze stapten daarom vanochtend gewoon op de fiets of de trein.

  Stichting Ouders en Onderwijs vroeg een kleine 500 ouders naar eventuele schoolsluitingen. Zij reageren verschillend, blijkt uit de peiling. Volgens sommigen is het winterse weer veel te gevaarlijk om op pad te gaan. "Maar een ander zei: 'We willen onze kinderen toch niet als watjes opvoeden'", vertelt directeur Lobke Vlaming van de stichting.

  Eén op de drie ouders reageert dat de school van hun kind vandaag gesloten blijft. "Daar kregen de leerlingen bijvoorbeeld ijsvrij", zegt Vlaming. Bij sommige ouders blijft de school van hun kind gedeeltelijk dicht. "Daar beginnen ze bijvoorbeeld later, krijgen ze online les of mogen ouders zelf beslissen of ze hun kind naar school brengen."

  Pret en tentamenstress

  Sommige ouders brengen hun kind op de slee en reageren enthousiast op de sneeuw. "Hier in Alkmaar zijn de meeste scholen gewoon open. Ik heb onze zoon van 4 met de slee naar school gebracht en we waren zeker niet de enige!", zegt moeder Kyra Eertink. "Het zag er heel gezellig uit, leuk om al die vrolijke koppies te zien."

  Een woordvoerder van de VO-raad zegt dat de meeste scholen in het voortgezet onderwijs zijn gesloten of zijn overgegaan op online lessen.

  Op universiteiten en hogescholen moet het merendeel van de studenten gewoon aanwezig zijn. "Wij horen veel verhalen over studenten die ondanks het weer en het thuiswerkadvies van Rijkswaterstaat naar hun college of tentamen moeten", zegt Sarah Evink, voorzitter van het Interstedelijk Studenten Overleg. "Dit vinden wij natuurlijk echt bizar en we zijn bang dat dit tot onveilige situaties kan leiden."

  Zo gaan alle tentamens van de universiteit van Tilburg gewoon door. "Ondanks de weersverwachtingen gaan de hertentamens door zoals gepland. Bereid je goed voor en zorg dat je op tijd vertrekt", schrijft de universiteit aan de studenten.

  Veel online lessen

  De Universiteit Utrecht heeft vandaag wel lessen en tentamens afgelast. Er zijn online lessen. Ook de Hogeschool Zeeland in Vlissingen is overgeschakeld naar online les.

  Een middelbare school in Papendrecht bleef ook gesloten, "maar omdat we volgende week toetsweek hebben, is er de mogelijkheid om tijdens het normale lesuur aan te sluiten bij een teamsmeeting", zegt scholiere Maaike Houkes. "Daarin kunnen we onze vragen nog aan de docenten stellen."

  Op een basisschool in Rotterdam stond de telefoon vanochtend roodgloeiend, vertelt leerkracht Tess van den Berg. "Ouders die hun kinderen met de auto brachten, durfden het niet aan. Ik denk dat in iedere klas zeker wel een kwart van de kinderen mist."

  Geen bindend advies

  De overheid en brancheorganisaties spelen vandaag vooralsnog geen rol in het adviseren van scholen. Dat gebeurde in de coronaperiode bijvoorbeeld wel, toen er een bindend advies was aan scholen om dicht te blijven. Volgens de website van de Rijksoverheid mogen scholen niet zomaar ijsvrij geven, omdat "het kan leiden tot onverwachte opvangproblemen voor ouders".

  Ondanks die regel laten brancheorganisaties weten dat de keuze bij de onderwijsinstellingen zelf ligt. Zo geven de PO-raad (basisonderwijs), de VO-raad (voortgezet onderwijs) en de Vereniging Hogescholen geen adviezen.

• Frankrijk: Europa werkt aan plan als VS actie onderneemt richting Groenland

  Frankrijk werkt samen met andere Europese landen aan een plan over hoe te reageren als de VS daadwerkelijk actie onderneemt om Groenland in te nemen. Dat vertelde de Franse minister van Buitenlandse Zaken Barrot in gesprek met de Franse radiozender France Inter, in een reactie op de opmerkingen van het Witte Huis.

  "We willen iets ondernemen, maar dat willen we dan wel samen met onze Europese partners doen", zei Barrot. Hij deelde verder geen details over het plan. Barrot benadrukte verder dat zijn Amerikaanse ambtgenoot Rubio hem gisteren in een telefoongesprek nog toevertrouwde dat een invasie van Groenland door de VS uitgesloten is.

  De regering-Trump liet gisteren weten militaire actie juist niet uit te sluiten, als het niet lukt om Groenland via de diplomatieke weg in handen te krijgen. Trump ziet Groenland als "cruciaal" voor de nationale veiligheid van de VS, gezien de toenemende aanwezigheid van China en Rusland in het arctisch gebied.

  Beroering

  De opmerkingen vanuit Washington over een mogelijke annexatie van Groenland leidden tot beroering in Europa en ook in Canada. Groenland is een autonoom gebied van Denemarken. Zo zei de Deense premier Frederiksen dat een Amerikaanse overname van Groenland het einde van de NAVO zal inleiden: de VS en Denemarken zijn allebei lid van het militaire bondgenootschap.

  Secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte werd gisteren in een interview bij CNN geconfronteerd met die uitspraak. Hij reageerde terughoudend door te onderstrepen dat "we het er allemaal over eens zijn" dat China en Rusland actiever worden in de arctische regio.

  "Denemarken investeert nu zwaar in het leger en heel belangrijk: de VS heeft sinds 1951 een bilaterale afspraak met Denemarken over militaire aanwezigheid op Groenland", zei Rutte, zonder direct op de dreigende taal vanuit de VS in te gaan.

  "En de Denen vinden het geen probleem als die aanwezigheid groter wordt dan nu het geval is. Dus dit laat zien dat we collectief dezelfde inschatting maken. We moeten ervoor zorgen dat het arctisch gebied veilig blijft."

  Kysia Hekster, correspondent Europese Unie, NAVO:

  "Door de dreigende taal uit Washington richting Denemarken is de onenigheid in de alliantie de afgelopen dagen pijnlijk duidelijk geworden. Er wordt zelfs hardop gesproken over 'een einde aan de NAVO', als de VS Groenland zou aanvallen. De NAVO dankt zijn kracht en afschrikwekkende werking juist aan eenheid en onderlinge solidariteit tussen de bondgenoten, zulke vergaande uitspraken zijn dan ook slecht nieuws.

  Voor topman Rutte is het op eieren lopen. Hij zal alles doen de crisis zo klein mogelijk te houden. Daarom gaat hij niet concreet in op alle vragen over de gespannen verhoudingen tussen de belangrijkste NAVO-partner Amerika en medebondgenoot Denemarken. Net als hij gisteren bij CNN deed, zal hij vooral blijven benadrukken wat de NAVO-leden delen in plaats van te praten over wat ze verdeelt.

  Rutte beweegt zich nu vooral achter de schermen. Zijn belangrijkste taak is de club bij elkaar te houden. Hij moet Trump zien te overtuigen dat hij van Groenland af moet blijven, of een andere manier verzinnen om de gemoederen tot bedaren te brengen."

  Kort na zijn inauguratie voor zijn tweede ambtstermijn sprak Trump al de wens uit om van Groenland Amerikaans grondgebied te maken. Hij zette die ambitie ruim twee weken geleden kracht bij door de gouverneur van de staat van Louisiana, Jeff Landry, aan te stellen als 'Groenland-gezant'.

  De zet leidde tot woedende reacties vanuit zowel Denemarken als Groenland. Ook andere Europese landen benadrukten toen dat de Groenlanders zelf de toekomst van hun grondgebied bepalen. Soortgelijke geluiden waren gisteren ook te horen na de woorden vanuit Washington.

  Kritiek van Democraten én Republikeinen

  Binnen de Amerikaanse politiek is er ook kritiek op de koers van de regering-Trump. Een Democratische senator heeft al gezegd met een resolutie te komen die moet voorkomen dat de VS Groenland kan binnenvallen.

  En Don Bacon, die voor Trumps Republikeinse partij in het Huis van Afgevaardigden zit, zei bij CNN dat de regering moet stoppen met de "wij willen Groenland-onzin" en hij riep zijn partijgenoten op hetzelfde uit te spreken.

  Democraat Jeanne Shaheen en de Republikein Thom Tillis, die samen de NAVO-commissie in de Senaat voorzitten, onderstreepten in een gezamenlijke verklaring het langlopende bondgenootschap met Denemarken.

  "Iedere suggestie dat ons land een NAVO-bondgenoot zou onderwerpen aan dwang of externe druk, ondermijnt de fundamentele principes van zelfbeschikking die ons bondgenootschap juist verdedigt", aldus de senatoren in de verklaring.

• Brigitte Bardot overleed aan kanker, voormalig actrice en activiste begraven

  Brigitte Bardot is overleden aan de gevolgen van kanker. Dat heeft haar echtgenoot vanochtend bekendgemaakt. Later op de dag is de voormalig actrice begraven in de Zuid-Franse kustplaats Saint-Tropez.

  Bardot stierf op 28 december op 91-jarige leeftijd in haar huis in Saint-Tropez in het bijzijn van haar man Bernard d'Ormale, een rijke industrieel en aanhanger van de radicaal-rechtse partij Front National (die nu het Rassemblement National heet).

  Aan welke vorm van kanker Bardot is overleden, is niet bekendgemaakt. Voor haar overlijden onderging ze nog twee operaties, zei d'Ormale.

  Sekssymbool en activist

  De uitvaart van Bardot begon vandaag om 11.15 uur met een religieuze plechtigheid in een kerk in Saint-Tropez. Bij de ingang van de kerk wachtte Bardots enige zoon Nicolas Charrier de kist op. Bij de dienst waren zo'n vierhonderd genodigden.

  Ook buiten stonden veel mensen om Bardot de laatste eer te bewijzen:

  Na de mis werd de kist in een processie door de straten gereden naar haar laatste rustplaats, op de maritieme begraafplaats van de havenstad.

  Op de zeebegraafplaats wordt Bardot bijgezet in het familiegraf waar ook haar ouders en grootouders begraven liggen. Om 14.30 uur was een openbare herdenkingsdienst, waar beelden uit de films waar Bardot in speelde werden getoond en haar muziek te horen was.

  De Française was in de jaren 50 en 60 een sekssymbool en groeide mede daardoor uit tot een icoon in de filmindustrie. Ze gold sinds de jaren 70 ook als vooraanstaand dierenrechtenactivist.

  Later stak Bardot haar controversiële mening over immigratie, homoseksualiteit en de islam niet onder stoelen of banken. Voor haar uitlatingen werd ze vijf keer veroordeeld door Franse rechtbanken.

  'Gewoon Brigitte'

  De gasten bij de uitvaart waren gehuld in het zwart, als eerbetoon aan Bardot, die dat vaak droeg om haar rouw voor gedode dieren te tonen. De gemeente, die Bardot na haar overlijden de "allergrootste ambassadeur" van de stad noemde, plaatste op drie locaties grote schermen. Daarop volgden duizenden mensen het afscheid van de actrice.

  Voorafgaand aan de ceremonie sprak burgemeester Sylvie Siri van een "onbreekbare band" tussen de Franse havenstad en Bardot. "Hier was het niet Bardot, het was gewoon Brigitte", zei Siri bij de Franse zender BFMTV. "Ze was eenvoudig, ze had geen lijfwachten en geen chauffeur. Ze reed zelf in haar Renault 4 en verkocht dierenbenodigdheden op de markt."

  Marine Le Pen aanwezig

  Onder de aanwezigen bij de plechtigheid zijn tal van beroemdheden, onder wie Marine Le Pen, de oud-leider van het Front National, dat sinds 2018 Rassemblement National heet. In het verleden noemde Bardot haar "een nieuwe Jeanne d'Arc".

  President Macron, op wie Bardot veel kritiek had, was niet aanwezig in Saint-Tropez. Na haar overlijden noemde de Franse president haar op X een legende en roemde hij haar voor de manier waarop ze met haar films, stem en onvoorwaardelijke liefde voor dieren het Franse volk raakte.

• Jemenitische separatistenleider uit landelijke raad gezet wegens 'hoogverraad'

  De leider van de Jemenitische separatistengroep STC is uit de presidentiële raad van het land gezet. De leider van de Zuidelijke Overgangsraad (STC), Aidarous al-Zubaidi, wordt onder meer beschuldigd van "hoogverraad".

  Zubaidi had gisteren in de Saudische hoofdstad Riyad moeten zijn voor gesprekken over de toekomst van Jemen, maar is daar nooit aangekomen. Een officiële reden voor zijn afwezigheid is niet gegeven.

  Er werd kort gespeculeerd dat Zubaidi gevlucht zou zijn, maar al gauw verklaarde de STC, die actief is in het zuiden van Jemen, dat hij in de Jemenitische havenstad Aden was om "militaire en veiligheidsoperaties te coördineren".

  De beweging zegt geen contact meer te kunnen krijgen met de delegatie die wel naar Riyad is gegaan voor het overleg over Jemen en roept Saudi-Arabië op om de veiligheid van zijn vertegenwoordigers te garanderen.

  Beschuldigingen

  Turki al-Maliki, woordvoerder van de door Saudi-Arabië gesteunde coalitie in Jemen, beschuldigt Zubaidi ervan dat hij onlangs grote troepenverplaatsingen had laten uitvoeren. Zo zou Zubaidi wapens en munitie hebben verspreid in Aden, met als doel onrust aan te wakkeren.

  De presidentiële raad, het bestuursorgaan dat samen met verschillende groeperingen de internationaal erkende regering van Jemen vormt, besloot Zubaidi vandaag te verwijderen op beschuldiging van het aanzetten tot gewapende opstand, het ondermijnen van constitutionele autoriteiten en het plegen van misstanden tegen burgers in het zuiden van Jemen.

  Luchtaanvallen in geboorteplaats

  Reuters meldde vanochtend luchtaanvallen in de zuidelijke provincie al-Dhalea, de geboorteplaats van Zubaidi. Dat zou zijn gebeurd naar aanleiding van bewegingen van gewapende eenheden die hun kampen hadden verlaten. Lokale bronnen en bronnen binnen de STC melden dat er meer dan vijftien luchtaanvallen in de provincie zijn uitgevoerd. Daarbij zou ook een onbekend aantal slachtoffers zijn gevallen

  Een Jemen-expert zegt tegen Al Jazeera dat Zubaidi niet naar Riyad is afgereisd omdat hij in het nauw is gedreven en daar mogelijk zou worden gevangengezet. Hij voegde eraan toe dat de separatistenleider probeerde zijn vertrek uit te stellen totdat hij zijn troepen ter plaatse had georganiseerd.

  De gebeurtenissen volgen op een onrustige periode in het zuiden van Jemen. Zo zijn er spanningen tussen de door Saudi-Arabië gesteunde Jemenitische regering en de separatistische strijdkrachten van de Zuidelijke Overgangsraad.

  Zuidelijke campagne

  De Zuidelijke Overgangsraad werd in 2017 met steun van de Verenigde Arabische Emiraten opgericht en sloot zich uiteindelijk aan bij de regeringscoalitie. De STC maakt al jarenlang deel uit van die regering, maar voert nu steeds duidelijker campagne voor een onafhankelijke staat in Zuid-Jemen.

  Troepen van de Zuidelijke Overgangsraad probeerden de afgelopen maanden in de provincie Hadramaut op te rukken naar het noordelijke grensgebied met Saudi-Arabië. Vorige maand begon de STC aan een opmars in het zuiden en zei daarbij ook de havenstad Aden in handen te hebben waar de regering van Jemen het voor het zeggen heeft.

  Sindsdien is het steeds onrustiger in Jemen. Eind vorige maand bombardeerden de Saudiers de Jemenitische havenstad Mukalla vanwege een mogelijke wapenleverantie vanuit de Verenigde Arabische Emiraten. De wapens zouden bestemd zijn geweest voor de Zuidelijke Overgangsraad.

• China verbiedt exportgoederen voor militaire doeleinden naar Japan

  China heeft per direct de export naar Japan verboden van Chinese dual-use goederen: producten en technologieën die voor zowel civiele als militaire doeleinden kunnen worden gebruikt. Ook de export naar "elke andere eindgebruiker die bijdraagt aan het versterken van Japanse militaire capaciteiten" valt onder de nieuwe restricties.

  De maatregel volgt op oplopende spanningen tussen China en Japan over Taiwan, nadat de Japanse premier Sanae Takaichi zich eerder had uitgesproken over een mogelijke militaire rol bij een Taiwan-conflict. China ziet Taiwan als een inherent onderdeel van China en heeft in reactie op de uitspraken al meerdere maatregelen tegen Japan genomen. Voor Tokio, dat sterk afhankelijk is van Chinese grondstoffen, is het de volgende dreun, bedoeld om politieke druk te verhogen.

  "Er is nog veel onduidelijk over de mogelijke impact", zegt economisch veiligheidsexpert Yoshiaki Takayama van het Japan Institute of International Affairs (JIIA). Voor Chinese dual-use goederen was al een exportvergunning nodig en met de historisch gespannen band tussen de twee landen waren deze al moeilijk te krijgen voor Japanse klanten. "Het ligt aan hoe streng deze nieuwe regels worden toegepast."

  Japan heeft intussen krachtig protest aangetekend. "Deze recente maatregel, die uitsluitend ons land tot doelwit heeft, wijkt sterk af van internationale gebruiken en is volstrekt onaanvaardbaar", verklaarde de Japanse kabinetschef Minoru Kihara tijdens een persconferentie vandaag.

  Meer dan 1250 goederen

  China publiceerde eind 2025 een officiële dual-useexportcontrolelijst en inmiddels staan er meer dan 1250 items op. Het gaat bijvoorbeeld om ruimtevaart- en nucleaire technologie en benodigdheden voor chemische en biologische wapens, maar ook bepaalde zeldzame aardmetalen staan erop.

  Het Japanse ministerie van Economie, Handel en Industrie zegt nog bezig te zijn met een analyse en kan voorlopig geen concrete uitspraken doen over de mogelijke gevolgen van het verbod.

  De Chinese staatsmedia suggereerden ook dat verdere exportbeperkingen op zeldzame aardmetalen voor Japan eraan kunnen komen. Japan is voor meer dan twee derde van de import van zeldzame aardmetalen afhankelijk van China. Dat was eerder zelfs meer dan 90 procent.

  In 2010 gebruikte China die afhankelijkheid al eens als politiek drukmiddel door tijdens een diplomatiek conflict de export tijdelijk stop te zetten. Japan probeerde daarna minder afhankelijk te worden van China, maar slaagde daar maar beperkt in.

  Volgens professor Mong Cheung, expert China-Japan-relaties aan de Waseda-universiteit in Tokio, past de maatregel in een bredere politieke strategie van China: "Het is waarschijnlijk dat dit jaar nog meer van zulke maatregelen volgen."

  'Opzettelijk vaag geformuleerd'

  De restricties gelden niet alleen voor leveringen rechtstreeks aan het Japanse leger, maar ook voor "elke andere eindgebruiker die bijdraagt aan het versterken van Japanse militaire capaciteiten." De regeling schrijft voor dat ook niet-Chinese entiteiten of personen die Chinese dual-use goederen exporteren naar Japan, strafbaar zijn onder Chinees recht. Hier vallen ook Europese bedrijven onder. Peking probeert zo de druk op Japan tot ver buiten de eigen landgrenzen op te rekken.

  Volgens Takayama is de Chinese vaagheid opzettelijk: "Door niet openbaar te maken wat en wie precies onder de regeling vallen, behoudt China flexibiliteit in de toepassing ervan."

  China kan deze regeling dus inzetten voor eindproducten waarbij ergens in het productieproces gebruik is gemaakt van Chinese dual-use goederen. Een soortgelijke exportcontrole was eerder al aangekondigd voor zeldzame aardmetalen, maar werd in de koelkast gezet na de ontmoeting van Xi en Trump in Zuid-Korea.

  Japanse industrie

  Opvallend is dat de impact hiervan zowel de Japanse defensie als de gewone industrie kan raken. Defensieleveranciers zoals Mitsubishi, Kawasaki en Toshiba zijn namelijk vooral grote industrieconcerns die het grootste deel van hun omzet halen uit niet-militaire producten.

  Tegelijk leveren zij ook aan het Japanse leger en zijn zij actief in China, met fabrieken en toeleveranciers. Daardoor kunnen de Chinese exportregels voor deze bedrijven onverwachte gevolgen hebben.

  Volgens professor Cheung vergroot dat de risico's voor Japanse bedrijven met activiteiten in China. "Bedrijven die zowel civiele als militaire activiteiten hebben, krijgen te maken met toenemende onzekerheid over hun economische veiligheid." En die onzekerheid zal volgens Cheung ook niet snel verdwijnen.

  In april ontmoeten de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping elkaar, maar "zelfs als zij een grote overeenkomst sluiten, is het onwaarschijnlijk dat de spanningen tussen China en Japan daardoor afnemen", aldus Cheung.

• Stroomvoorziening in Berlijn hersteld, in de komende uren weer stroom

  De stroomvoorziening in Berlijn is inmiddels weer hersteld. Dat melden lokale autoriteiten. De tienduizenden getroffen huishoudens worden in de komende uren weer aangesloten op het stroomnet.

  De Berlijnse brandweer verzocht om alle particuliere noodgeneratoren vóór 10.30 uur uit te zetten, om de herstart van het elektriciteitsnet te vergemakkelijken. Ook alle elektrische apparaten moesten uit het stopcontact worden gehaald of worden uitgeschakeld.

  Nu het stroomnet weer is hersteld, vraagt de brandweer om apparaten geleidelijk weer aan te zetten. En er moet zuinig met stroom worden omgegaan omdat het net nog kwetsbaar is, vertelt een woordvoerder van de brandweer aan de Duitse regionale omroep RBB24.

  Sinds zaterdagochtend zaten ongeveer 45.000 huishoudens in het zuidwesten van de Duitse hoofdstad zonder stroom. Een derde daarvan is de afgelopen dagen weer aangesloten. Ook zo'n 2000 bedrijven zaten zonder elektriciteit.

  Honger naar energie

  Een extreemlinkse groep beschadigde een aantal hoogspanningskabels door brand. Deze Vulkangruppe keert zich tegen "de honger naar energie", die zou bijdragen aan de opwarming van de aarde.

  Normaal gesproken zou het OM in de deelstaat het strafrechtelijk onderzoek naar de beschadiging uitvoeren. Maar gezien de ernst van de zaak neemt het landelijke OM dit nu over. Die ziet de aanval namelijk als staatsondermijnend.

  Eigenlijk zou de storing pas morgen zijn verholpen. Het uitroepen van de noodtoestand door de burgemeester heeft er volgens Duitse media aan bijgedragen dat het herstel kon worden versneld.

  De uitval komt op het moment dat het in Duitsland erg koud is. De afgelopen dagen kwam de temperatuur overdag amper boven het vriespunt en 's nachts daalde die tot -7 graden. Net als in Nederland heeft het flink gesneeuwd bij onze oosterburen.

  Correspondent Berlijn Charlotte Waaijers

  "Dit is inmiddels de langste stroomstoring in Berlijn sinds de Tweede Wereldoorlog. De verbazing over hoe makkelijk het ogenschijnlijk is om zo'n groot deel van de stad zo lang plat te leggen, is groot.

  Ook zijn inwoners ontevreden over de communicatie door het Berlijnse bestuur. Hoewel er tientallen plekken beschikbaar zijn om op te warmen, telefoons op te laden, warm te douchen, eten te krijgen en te slapen, vindt niet iedereen dat die makkelijk te vinden zijn. Veel hulp wordt ook geleverd door vrijwilligers.

  Het herstel duurt mede zo lang omdat het om schade aan zeer dikke hoogspanningskabels gaat, die alleen bij temperaturen boven nul gerepareerd kunnen worden. Niet iedereen heeft daar begrip voor. De ontevredenheid over het toch al deels rommelige stadsbestuur in Berlijn zit diep."